Арван настнуудыг аюул руу түлхэж буй Г.Тэмүүлэнгийн тэнэглэл

Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Г.Тэмүүлэн нийслэлчүүдийн амь нас, эрүүл мэндтэй шууд холбогдох нэгэн ноцтой шийдвэрийг эргэн "амилууллаа". Тэрбээр Замын хөдөлгөөний дүрэмд өөрчлөлт оруулж, 10–16 насны хүүхдүүдийг цахилгаан скүүтер болон мопедыг зөвхөн явган хүний ба дугуйн замаар унахыг зөвшөөрөх зохицуулалт хийхээр болов.

Замын түгжрэлийг бууруулах нэрээр гаргаж буй энэ шийдвэр нь бодит байдал дээр явган зорчигчдыг, ялангуяа өндөр настан, бага насны хүүхдүүдийг аюулд учруулж, эмнэлгийн яаралтай тусламжийн тасгийн ачааллыг нэмэгдүүлэх эрсдэлийг дагуулж байна.

Физикийн хууль болон тархины хөгжлийн шинжлэх ухаан юу хэлдэг вэ?

Хууль тогтоогчид шийдвэр гаргахдаа шинжлэх ухааны наад захын баримтуудыг орхигдуулж байна. Цахилгаан скүүтер болон мопед нь цагт 25–40 км хүртэл хурдлах чадалтай. Физикийн хуулиар 40–60 кг жинтэй хүүхэд 25 км/цагийн хурдтайгаар явган зорчигчийг мөргөхөд үүсэх цохилтын хүч нь өндрөөс унахтай адил хүнд гэмтэл авчрах чадалтай.

: Нейробиологийн судалгаагаар 10–16 насны хүүхдийн тархины префронтал кортекс буюу эрсдэлийг үнэлэх, огцом шийдвэр гаргах хэсэг бүрэн гүйцэд хөгжөөгүй байдаг. Эдгээр насны хүүхдүүд хурдны мэдрэмж, орон зайн баримжаа болон аюулыг урьдчилан таамаглах чадвараараа насанд хүрэгчдээс эрс дутмаг.

Journal of Oral and Maxillofacial Surgery болон Pediatrics сэтгүүлд нийтлэгдсэн судалгаагаар цахилгаан скүүтерээс үүдэлтэй ослын 40 гаруй хувь нь тархи-толгойн гэмтэл ба нүүрний ясны хугарал байдаг бөгөөд нийт гэмтэгсдийн дийлэнх нь дуулга хэрэглээгүй байдаг нь тогтоогджээ.

Бодит баримт, олон улсын туршлага юу өгүүлнэ вэ?

Нийслэлийн хэмжээнд явган хүний зам, дугуйн замын дэд бүтэц стандартын дагуу хөгжөөгүй, хэт нарийн, олон саадтай байхад мопед болон скүүтерийг явган хүний зам руу шахаж байгаа нь хамгийн том юм.

Өнгөрсөн жилүүдэд Гэмтэл согог судлалын үндэсний төвд (ГССҮТ) скүүтер болон цахилгаан дугуйнаас унаж эсвэл бусдад мөргүүлж ирсэн иргэдийн, ялангуяа хүүхдүүдийн тоо геометрийн прогрессоор өссөн. Толгойн хүнд гэмтэл, мөчдийн хугаралтай иргэдийн олонхи нь явган хүний замаар тайван алхаж байгаад мөргүүлсэн байдаг.

Парис  хотод олон тооны осол, явган зорчигчдын аюулгүй байдал алдагдсанаас үүдэн 2023 онд түрээсийн цахилгаан скүүтерийг хотод бүрэн хориглосон. Европын ихэнх орнууд цахилгаан скүүтерийг явган хүний замаар унахыг хатуу хориглодог. Түүнчлэн насны хязгаарыг 14–16-аас дээш болгож, жолооны эрх эсвэл тусгай сургалтад суухыг шаарддаг.

Бодлогын алдаа ба тулгамдаж буй асуудал

Шуудхан хэлэхэд, эрх баригчид нийслэлийн авто замын түгжрэл, дэд бүтцийн дутагдлыг зохицуулж чадахгүй байгаагийнхаа горыг явган зорчигчид ба хүүхдүүдэд үүрүүлж байна. Монголд зам муу, эвдрэл гэмтэлтэйн дээр нарийн, нэр төдий явган хүний замыг ногооноор будаад, түүн рүү 10 настай хүүхдийг мопедтой хамт гаргах нь шууд осол руу түгжихтэй адил.

10 настай хүүхэд зам дээр бусдыг мөргөж бэртээвэл хуулийн дагуу хариуцлага хэн хүлээх вэ? Түрээсийн болон хувийн скүүтерт хяналт тавих механизм бүрэн бүрэлдээгүй.

Хууль зүй, дотоод хэргийн яамны шийдвэр бүхэн шинжлэх ухаан, бодит статистик дээр үндэслэх ёстой. Хүүхдүүдээ явган хүний зам дээр техникийн аюултай хэрэгсэл жолоодохыг зөвшөөрөх нь инноваци биш, харин иргэдийнхээ аюулгүй байдлыг золиосолж буй эрсдэлтэй алхам юм. Скүүтер, мопедтой холбоотой зохицуулалтыг эргэн харж, явган хүний замаар унахыг хориглох, хурдны хязгаарыг автоматаар бууруулах, насны хязгаарыг өсгөх зэрэг бодит бөгөөд аюулгүй шийдвэр шаардлагатай байна.